Silniki

Pierwszy silnik prądu stałego powstał w 1834 roku, pierwszy dwusuwowy spalinowy w 1860, silnik indukcyjny Tesli w 1888, silnik Diesla w 1892. Można zatem mówić o długowieczności w silnika spalinowego służącego do napędzania pojazdów, ponieważ jakoś do tej pory inne alternatywne nie sprawdzają się.

Długie lata przetrwał silnik parowy w lokomotywach, który na zabytkowych szlakach wykorzystywany jest do tej pory. W Polsce lokomotywy parowe poszły całkowicie w odstawkę w ostatniej dekadzie XX wieku. Być może przyszłość motoryzacji leży w silnikach elektrycznych, ale póki co nie stworzono jeszcze takiej baterii, która by zapewniała odpowiedni zasięg pojazdu.

Z powodzeniem natomiast silniki na baterie wykorzystywane są jako „wspomagacze” leniwych lub mniej sprawnych rowerzystów. Takie rowery w ostatnich latach stały się bardzo popularne.

Jeśli elektronika – to nośniki i odtwarzacze dźwięku

Możemy tu zauważyć pewną prawidłowość – żywotność konkretnych sposobów odtwarzania i przenoszenia dźwięków jest coraz krótsza. Krótko co prawda urzywano edisonowskiego fonografu, opatentowanego przez wynalazcę w 1878 roku, ale płyta gramofonowa (opatentowana w 1887 roku), zwłaszcza winylowa, przetrwała ponad wiek, na dodatek ponownie wróciła do łask.

Natomiast tylko nieco około trzydziestu lat niezbędną była płyta CD. Pierwsza ukazała się na rynku w 1982 roku i bardzo szybko wyparła winyle. W latach 80. pojawiły się walkmany, dekadę później wypierane przez przenośne odtwarzacze CD i odtwarzacze MP3. Równie błyskawicznie pod koniec lat 90. zniknęły wypożyczalnie kaset video, innymi nośnikami zaczęły dysponować kamery video.

W polskich empikach powierzchnie z płytami CD lub DVD się kurczą. Muzykę kupujemy w sieci, również różnej jakości. Mniej wymagający ściągają sobie pliki muzyczne z tak zwaną kompresją stratną, choćby – MP3, Ogg Vorbis, WMA, AAC. Wyraźnie lepszą jakość mają pliki – FLAC, WMA Lossless, Apple Lossless i Monkeys Audio.

Nadal wykorzystywane są pliki bez kompresji, czyli – WAVE. Dosyć duża jest rozpiętość cen jeśli idzie o przenośne odtwarzacze muzyczne. Do najtańszych należą MP3, ponieważ nowy kupimy za 140 złotych. Dziesięć razy droższe bywają odtwarzacze plików wysokiej jakości.

Ich wspólną cechą jest niewielki rozmiar.

The post O rzeczach, które nieuchronnie idą w odstawkę first appeared on Nowe Technologie.

Również wystarczy się przyjrzeć się temu zmieniały technologie przygotowywania bieżni a nawet bramek piłkarskich. Do dziedzin sporu, w których zmiany technologiczne są najbardziej widoczne należy speedway, czyli popularny żużel.

Speedway – motocykle i ubiory

Początki żużla sięgają pierwszych lat ubiegłego wieku. Ścigano się wtedy na zwykłych, drogowych motocyklach, niejednokrotnie torach trawiastych.

Z czasem motocykle zaczęto przystosowywać do tego sportu, zaś zawody zaczęły się odbywać głównie na torach z pokruszonego żużlu.

Obecnie maszyny żużlowe są przystosowane do jazdy w lewo, choć mogą skręcać w prawo. Nie posiadają skrzyni biegów. Wyposażone są (obowiązkowo) w deflektor pełniący rolę błotnika. W zawodach motocykle muszą mieć określoną wagę (nie mniejszą niż 77 kg) oraz opony z homologacją.

Ciekawa jest historia motocykli żużlowych, bowiem aktualnie jedynym producentem jest czeska „Java”, która wykorzystuje przy produkcji części wykonywane przez innych producentów, choćby silnik włoskiego Marzotto lub szwajcarskiego GTR.

W latach 80. był taki okres, kiedy to Javy siadały na prostej za przyczyną silników japońskich. Ciekawostką może być to, że i Polacy produkowali motocykl żużlowy WSK FIZ z lat 1953-1954.

Również ubiory uległy zasadniczej zmianie – przez długie lata były skórzane, obecnie dominują wykonane są z kevlaru.

Tor, czyli totalna rewolucja

Polska jest światową potęgą żużlową, obok między innymi – Danii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Rosji, Czech i USA. Co ciekawe niezbyt wiele w tej dziedzinie mówi się ostatnio o Nowej Zelandii, która w latach 80. miała kilkakrotnego mistrza świata Ivana Maugera (chociaż nadal mają w tym kraju prężną ligę speedwaya). W Polsce jest kilka dobrze przygotowanych torów i odbywają się na nich ważne zawody, również międzynarodowe.

Mimo to mamy tu do czynienia z pewnym paradoksem – nazwa „żużel” przestaje być powoli adekwatna do realiów tego sportu. Tory żużlowe w większości zastąpione zostały wykonywanymi z innych materiałów. Żużel jest już rzadkością. Zastępuje go między innymi sproszkowany granit.

W sporcie żużlowym nie są dopuszczane nawierzchnie twarde, coraz częściej są ustawiane przy torach dmuchane bandy.

The post Speedway czy żużel? first appeared on Nowe Technologie.

Warto jest natomiast wiedzieć, że jest tempomat i… tempomat. Podobnie jak są różne automatyczne skrzynie biegów. Jedno jest pewne – aktywny tempomat pomaga odpoczywać nogom w czasie jazdy i pozwala sprawniej poruszać się na zatłoczonej pojazdami drodze. Zapewnia też spokojny rytm jazdy.

Funkcje tempomatu

Tempomaty mogą być wyposażone w różne funkcje – podstawową, zapewniającą jedynie utrzymanie stałej prędkości bez korzystania z pedału oraz takie, które przy pomocy odpowiedniego czujnika mogą dostosować prędkość samochodu do prędkości auta poprzedzającego. Najnowocześniejsze tempomaty aktywne potrafią nawet w razie potrzeby błyskawicznie zatrzymać pojazd.

W najnowszych wersjach tempomaty aktywne dostosowują się do prędkości wymaganej na konkretnym odcinku drogi, „rozumieją” też drogi wielopasmowe, zabezpieczają przed jazdą pod prąd. W takich sytuacjach urządzenie może zareagować całkowitym przyhamowaniem samochodu. Mimo to tempomat aktywny nie jest odpowiednikiem pilota automatycznego i każdy kierowca powinien skupiać swoją uwagę na prowadzeniu swojego pojazdu.

Czy możemy zainstalować aktywny tempomat w naszym aucie

Oczywiście – możemy. Tyle że zamontowanie tempomatu wymaga pewnych zmian – najczęściej wymiany sterownika silnika na dostosowany do tempomatu aktywnego. Jednocześnie należy wiedzieć o tym, że nie będzie on funkcjonował bez odpowiedniego dostosowania do niego komputera pokładowego.

Do zainstalowania tempomatu aktywnego będzie potrzebne zamontowanie kilku dodatkowych elementów, w tym czujniki – ułożenia pedału sprzęgła, zwolnienia tempomatu. Dodatkowo potrzebny będzie radar i odpowiednia manetka.

Pamiętajmy, że część z tych rzeczy może być dostosowana do konkretnych modeli i marek. Na kupno nowego tempomatu trzeba będzie wyłożyć około 1500 złotych.

Wady tempomatu aktywnego

Pierwsza jest psychologiczna, bowiem tempomat może uśpić czujność kierowcy. Ponadto trzeba mieć na uwadze to, że tempomat zasilany jest z akumulatora. Zatem jeśli akumulator się rozładuje, to również tempomat przestanie działać.

The post W razie konieczności potrafi nawet zatrzymać pojazd first appeared on Nowe Technologie.